Van 1 tot 8 maart worden de Haagse Vrouwendagen georganiseerd. Tal van vrouwenorganisaties en cultuurankers in de stad zetten zich deze week in om de positie van de vrouw te verbeteren en de successen van vrouwen te vieren. PEP ondersteunt organisaties die subsidieaanvragen doen voor dit belangrijke evenement en helpt mee met de Kartiniprijs die wordt uitgereikt aan een organisatie die zich actief inzet voor vrouwenparticipatie.

Ter ere van de Haagse Vrouwendagen spreek ik af met twee sterke vrouwen die hun kracht gebruiken om andere vrouwen te empoweren; artistiek directeur Laudie Vrancken ontmoet ik op een zonnig terras voor het karakteristieke buurttheater “De Regentes” in het Regentessekwartier. Een dag later interview ik Inger Sala, programmeur van “Muzee Scheveningen”, in één van de voormalige lokalen van de oude school waarin het museum gevestigd is.

Voorafgaand aan deze gesprekken heb ik hun programma’s bekeken, de manier waarop “De Regentes” en “Muzee Scheveningen” invulling geven aan dit evenement is heel verschillend en dat maakt de Haagse vrouwendagen zo mooi! Er valt ontzettend veel te ontdekken, te horen, te zien en te beleven. Er is voor ieder wat wils, ook voor Haagse mannen! Ga dus vooral naar de website van de gemeente Den Haag: haagsevrouwendagen.nl/programma.

Ik begin met een open vraag voor Inger en Laudie: Wat voor gevoel heb je bij de Haagse Vrouwendagen?
Laudie: ‘Dat het nog steeds nodig is, en niet alleen voor nieuwkomers of moslima’s maar ook voor vrouwen die nog altijd te veel zorgtaken op zich nemen en niet altijd even assertief zijn. Daarom besteden wij in “De Regentes” ieder jaar aandacht aan de vrouwendagen.
Inger: ‘Dat de vrouwendagen belangrijk zijn. Vrouwen kunnen heel veel en sterke vrouwen zijn nodig. Dat laat de geschiedenis van Scheveningen wel zien. Vroeger, toen de mannen op zee waren, dreven de vrouwen handel en verzorgden het gezin. Ze waren toen al geëmancipeerd en zelfstandig, ook al was dat uit nood geboren.’

Vervolgens vraag ik hen beiden naar hun programma’s tijdens de vrouwendagen, welke thematiek ze hebben gekozen en hoe deze tot stand is gekomen.
Inger: ’Het uitgangspunt was onze expositie ‘Draad & Dracht’ over klederdracht in Scheveningen. Tijdens de vrouwendagen trekken we dit thema breder; Debra Knoop zal een lezing geven over kleding als middel voor sociale en politieke emancipatie, in Nederland en daar buiten. Klederdracht is een wereldwijd fenomeen en we lenen allemaal van elkaar. Ergens in de geschiedenis zijn de Scheveningse vrouwen bijvoorbeeld Turkse doeken gaan dragen. Op 7 maart laten drie modeontwerpsters nieuw werk zien dat geïnspireerd is op onze lokale klederdracht. Deze was aan hele strenge regels onderworpen, voor iedere gelegenheid bestond er gepaste kledij. Naderhand gaan we daarover met elkaar in gesprek, is het goed om te veranderen, of moet je tradities in stand houden?’
‘Op 7 maart is er ook muziek; in samenwerking met Leontien Kröner-van Selms van het Residentie Orkest brengen vier vrouwelijke strijkers muziek ten gehore van internationale vrouwelijke componisten. De Iraanse violiste Azadeh Maghsoodi zal een Iraans lied spelen en gaat daarna in gesprek met Yvette de Groot over de huidige situatie van vrouwen in Iran.

‘Een dag eerder, op zes maart, is de voorstelling “Achter gesloten Deuren” van Cat Smits, dat is een ingrijpende voorstelling over huiselijk geweld, wat natuurlijk niet vrouw-specifiek is maar wel iets waar vrouwen helaas vaker mee te maken krijgen dan mannen. Onze directrice Tamar Peers was erg onder de indruk van de voorstelling en wij hebben de mogelijkheid om recht te doen aan zo’n gevoelig onderwerp met een intieme zaal voor de voorstelling zelf en ons bruine café waar het publiek in gesprek kan gaan met elkaar, met Cat en met wijkagent Ben Klaver die in zijn werk te maken heeft met de gevolgen en preventie van huiselijk geweld.

‘Azeleh komt uit Iran; een land ver weg met een andere religie en gewoonten, denk je dat de ervaring van vrouwen iets universeels is dat grenzen overstijgt?’
‘Jazeker, vrouwen komen dezelfde obstakels tegen in het leven, we trekken altijd naar elkaar toe. En samen praten, samen naar muziek luisteren en muziek maken is een prachtige manier om elkaar te ontmoeten. De bedoeling is dat er een verbinding ontstaat op meerdere manieren tijdens deze dagen.’
‘Dus het wordt grensoverschrijdend op een goede manier? Grenzen, plaatsen, tijden doen er niet toe?’
‘Juist, er is ook positieve manier om grenzen over te gaan, andere inzichten- en nieuwe ervaringen op te doen, gesprekken voeren die je nog nooit hebt gevoerd.’

“De Regentes” heeft dit jaar voor het thema ‘Kinderwens?’ (met een bewust vraagteken) gekozen. Ik vraag Laudie waarom.
‘Het raakt de essentie van de vrouw, en met de huidige situatie in de wereld; oorlogen en problemen met het klimaat, zijn er veel jonge vrouwen die zich afvragen of ze wel kinderen willen, wat de toekomst van hun kinderen zal zijn? Dat is een gesprek dat veel gevoerd wordt op het moment onder mijn jongere collega’s. De voorstelling “No kidding” van Julika Marijn gaat hierover, over bewust níét moeder worden. Vrouwen in de vruchtbare leeftijd krijgen vaak vragen als: “Moet jij niet eens kinderen krijgen? Ben je daar niet mee bezig? En is het niet al een beetje laat?” De voorstelling laat zien wat er op je afkomt; hoe je omgeving erop reageert en hoe je daarmee omgaat. Daarnaast hebben we de theaterinstallatie “(baar)Moeders” waar je met dertig mensen tegelijk in het diepe in gesprek gaat met je ongeboren kind en ook met het kind in jezelf. Een krachtige en prachtige ervaring die ook confronterend kan zijn.
‘In de Kleine Zaal wordt documentaire “Mothers” vertoond over een opvanghuis in Marokko voor vrouwen die ongewenst zwanger zijn geraakt. De documentaire laat zien hoe deze jonge vrouwen begeleid worden bij de bevalling en het prille moederschap en focust ook op het herstellen van het contact tussen de ouders en deze jonge moeders, die vaak verstoten worden uit hun familie. ‘We hebben het programma bewust bijna gratis gemaakt om het voor iedereen toegankelijk te maken.’

Bij jullie allebei is er de mogelijkheid om na afloop van de voorstelling met elkaar in gesprek te gaan, waarom is dit belangrijk en wat hoop je dat er uit deze gesprekken komt?
Inger: ‘Wij zoeken altijd naar interactie bij “Muzee Scheveningen”, dat vinden wij belangrijk. Er moet ruimte zijn om elkaar aan te voelen, er ontstaat een ander soort communicatie op deze manier, een diepere connectie. Maar je mag natuurlijk ook gewoon kijken, daar is ook ruimte voor.’
Laudie: ‘Als cultuuranker voor en door de buurt proberen wij allerlei verschillende mensen met elkaar te verbinden. Julika Marijn zal na afloop van haar voorstelling een gesprek met het publiek aan gaan, er zullen ook gesprekskaartjes op tafel staan zodat mensen verhalen met elkaar kunnen delen. Ook zal er aandacht zijn voor een belangrijk onderwerp dat niet in onze voorstellingen zit. Uit gesprekken met Poolse, Javaanse en Hindoestaanse organisaties in de buurt kwam naar voren dat het niet kunnen krijgen van kinderen voor veel verdriet zorgt en een heel groot probleem is. Proberen om toch zwanger te raken kan veel tijd en geld kosten; jaren van je leven, en als het dan toch niet lukt is dat ontzettend pijnlijk.’
‘Aan het eind van de voorstelling vragen we vertegenwoordigers van deze groepen om op het podium in gesprek te gaan over het thema “Kinderwens?”, en dan is er ook ruimte om dit belangrijke onderwerp te bespreken.’
Is het ook belangrijk dat er ook mannen komen naar jullie programma’s?
Inger: ‘Zeker, mannen hebben hun eigen invalshoek, samen krijgen we een compleet beeld.’
Laudie: ‘Absoluut, emancipatie is geen éénrichtingsverkeer, daar moeten mannen ook aan bijdragen. En wij zien ook ieder jaar dat er steeds meer mannen komen naar ons programma.’

Zijn er nog wel vrouwendagen nodig in 2026?
Laudie: ‘Ja, vrouwen verdienen nog steeds minder, zijn minder zelfverzekerd bij onderhandelen over hun salaris of tijdens sollicitaties, er zijn minder vrouwelijke directrices, minder Kamerleden enzovoort. We hebben nog een wereld te winnen.’
Inger: ‘Ja helaas wel, mensen willen altijd duidelijkheid; ze focussen op het onderscheid tussen mannen en vrouwen, de nadruk ligt teveel op onze verschillen. In een ideale wereld zijn de vrouwendagen niet nodig, is er geen verschil tussen mannen en vrouwen.’
Dus jij zou eigenlijk ook wel een mannen-én-vrouwendag willen: waarin onze overeenkomsten gevierd worden?
Inger: ‘Absoluut!’

Hebben jullie een oproep voor de inwoners van Den Haag met betrekking tot de vrouwendagen, voor de vrouwen en de mannen?
Inger: ‘Kom en dompel je onbevangen onder in het al het moois dat er te gebeuren staat tijdens deze week!’
Laudie: ‘Uiteindelijk moeten we het samen doen, dus doe het dan ook echt samen, én eerlijk!’

De voorstellingen in ”Muzee Scheveningen” en “De Regentes’ zijn op 6,7 en 8 maart. Reserveer via hun website’s en wees er op tijd bij om een kaartje bemachtigen! Ze gaan hard!

Het volledige programma kan je vinden op de website van de gemeente Den Haag: haagsevrouwendagen.nl/programma.

Geschreven door Niek van Zon