Meedoen is meer dan een baan

27 april 2015

"Dwangarbeid verdringt banen" kopte Het Parool op 18 april 2015, naar aanleiding van een recent FNV rapport. Het debat over verdringing verdient echter een bredere context dan alleen die van de tegenprestatie van bijstandsgerechtigden. Annemiek Haneveld en Tim 'S Jongers (adviseurs PEP) reageerden op het artikel in Het Parool op 24 april 2015.

 

Verdringing van arbeid kent meerdere gezichten. Langdurig actieve mantelzorgers met een zware werkweek melden zich volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau vaker ziek. Vrijwilligers in de zorg nemen steeds meer taken op zich, waardoor het gevaar bestaat dat alleen specialistische zorg nog door beroepskrachten zal worden verleend.

Ouderen die werden ontslagen, worden veelal opgevolgd door jongeren, al dan niet in de vorm van leerwerkplekken. Hoogopgeleiden nemen steeds meer de plek in van laag opgeleiden op de arbeidsmarkt.

Maar het kan ook minder expliciet. Kijk bijvoorbeeld naar de 'repaircafés'. Voor elk apparaat dat daar wordt gerepareerd, is er een professional die niet de mogelijkheid heeft dit tegen betaling te doen.

En hoe zit het met de verregaande automatisering van onze arbeid, waarbij digitale processen en robotisering de menselijke arbeid vervangen?

De realiteit is dat gemeenten momenteel te maken hebben met een krimpend budget. Daarnaast staan ze voor de uitdaging om meer mensen te laten participeren om zo te komen tot een vitale civil society. Bijstandsgerechtigden inzetten binnen die civil society is dan een mooie actie waarmee je twee vliegen in één klap vangt: het zorgt er voor dat iemand én participeert én bijdragen levert binnen het sociale domein.

Cynisch genoeg betekent het verdwijnen van banen dat meer mensen die bijdragen kunnen leveren aan de publieke ruimte. Hierdoor komt een maatschappij voor en door burgers steeds dichterbij. Of zoals de politiek filosofe Hannah Arendt stelde: de arbeidende mens kan dan plaatsmaken voor de handelende mens. Maar hebben deze burgers voldoende aan bijstand in tijden van steeds minder uitzicht op een betaalde baan?

De oplossingen die vaak worden aangehaald zijn het basisinkomen of een omgekeerde inkomensbelasting. Wat het eerste betreft zijn de experimenten momenteel legio. Wat het tweede betreft zijn de verschillen met bijvoorbeeld de subsidiëring van leerwerkplekken niet al te groot. Deze oplossingen zijn niet zaligmakend maar ze dragen wel bij aan de participatiedroom en passen bij de toekomst waarin banen schaarser zullen worden. Als gedachtegang worden ze dan ook steeds aantrekkelijker.

Wij zijn geen voorstander van zulke oplossingen. Wel willen wij ervoor pleiten het debat niet te verarmen door uitsluitend de pijlen te richten op een specifieke vorm van verdringing. Immers, een duurzame oplossing formuleren is onmogelijk wanneer we niet accepteren dat verdringing een gevolg is van democratische keuzes en economische schaarste.

Met Koningsdag voor de deur is het moment aangebroken om de op Prinsjesdag 2013 geïntroduceerde participatiesamenleving wat scherper te definiëren: aan iedereen die dat kan wordt gevraagd na te denken over de herschikking van de arbeidsmarkt.  

Terug

praktijkverhalen

Avond voor Vrijwilligersorganisaties 2019

Pak wat je toekom(s)t

klantvragen

Wat is Goed Geregeld?

“Goed Geregeld” is een landelijke kwaliteitsonderscheiding van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV). Deze certificering geeft aan dat uw vrijwilligersbeleid op orde is. Om voor de onderscheiding in aanmerking te komen, toont u aan dat uw organisatie voldoet aan de kwaliteitscriteria van de vereniging NOV.

Hoe kan ik me certificeren voor Goed Geregeld?

Via deze link komt u op de website van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV).  Hier staat uitgebreid wat u moet doen om in aanmerking te komen voor het keurmerk.

agenda

Workshop Fondsenwerven voor vrouwenorganisaties

Betrokkenheid voor de versterking van vrouwen en meisjes