Inspiratie tegen taboe op psychische worstelingen

15 december 2018

Spreker tijdens de bijeenkomst

Op 15 november 2018 vond weer een Maatschappelijke Kerk bijeenkomst plaats met als thema ‘Voorkomen van psychische klachten’. De Maatschappelijke Kerk bijeenkomsten zijn een gezamenlijk project van st. Mara en PEP met als doel om kerkelijke leiders en hun leden te ondersteunen bij maatschappelijke activiteiten en thema’s.

Door: Nathaly Mercera

Aanleiding bijeenkomst

Vanuit ervaringen in het veld zien we dat migrantengroepen vaak anders omgaan met psychische aandoeningen. Er rust nog veel taboe hierop en de aandoeningen zijn vaak onbespreekbaar. Herkent de omgeving de symptomen van een depressie? Hoe gaat men in de kerk om met psychische aandoeningen? Hoe wordt er vanuit verschillende culturen aangekeken tegen psychische zorg? En waar loop je tegenaan als patiënt en als familie?
Een aantal gastsprekers vertellen vanuit hun professie en ervaring hoe zij hier mee omgaan: Gale McKoy George (pastor), Ursula Dewkalie (GGZ/ Indigo), en Gladys Brinckman-Reigina (psycholoog en gezinstherapeut met zelfstandige praktijk Unibonz).

Bezetenheid in een divers cultureel perspectief

Pastor Gale heeft vanuit de kerk Good Ministries International veel mensen bijgestaan die ooit seksueel misbruikt waren. Dat ze dat hadden meegemaakt en eronder leden, was taboe. Gale ziet dat velen zich geen raad weten met hun psychische klachten en daar op allerlei manieren uiting aan geven. Op medekerkgangers komen deze mensen soms ongevoelig of bezeten over. Bezetenheid is in sommige culturen weliswaar geaccepteerd maar niet zozeer begrepen. In het Westen wordt bezetenheid vaak noch begrepen noch geaccepteerd. De scheidslijn tussen bezetenheid en depressiviteit is vaag, vertelt Gale. Ze wijst op het belang om als christenen te erkennen dat elke broeder of zuster een psychisch probleem kan hebben. Ze pleit voor waakzaamheid en oplettendheid, en de noodzaak om elkaar weerbaarder te maken. Dat kan met gebed, een een-op-een-gesprek of bijvoorbeeld een verwijzing naar de psycholoog. ‘Spreek in de kerk degenen aan die weinig zeggen of onvriendelijk lijken.’

Van een dip naar een depressie

Spreker Ursula Dewkalie werkt 27 jaar als behandelaar in de psychiatrische zorg. Ze is nu accountmanager bij de preventieafdeling van Indigo. Bij die afdeling leren cliënten hoe ze kunnen voorkomen dat psychische problemen zich (door)ontwikkelen. Ook Ursula benadrukt het belang om problemen – ook bij elkaar! –  te herkennen, bespreekbaar te maken, en proberen te verhelpen. Gebeurt dat niet, dan kan een kortdurende dip overgaan in een langdurige of zelfs chronische depressie. Een depressie ontstaat bij aanhoudende stress. Er kan spanning ontstaan bij een verhuizing, relatieprobleem, gebrek aan assertiviteit, schulden, noem maar op. Symptomen hebben een negatieve weerslag op het lichaam, gevoel en gedrag. Ursula vertelt dat regelmatig ontspannen – de spanning in je hoofd en lijf verminderen – essentieel is om stressklachten te voorkomen en te bestrijden. Als stress voortduurt, herstel je er steeds langzamer van en blijf je stress ervaren. Als een dip aanhoudt, kan een gesprek met de huisarts of praktijkondersteuner helpen. In dat laatste geval kan ook Indigo richting geven.

Boodschap kerk strookt niet met hulpvraag cliënt

Spreker Gladys Brinckman-Reigina is psycholoog en gezinstherapeut, gespecialiseerd in kinderen en jongeren, eigenaar van praktijk Unibonz. Volgens Gladys moeten we, om het taboe van psychische klachten te doorbreken, inzien hoe dat ontstaan is: de geestelijke gezondheid is in de kerken op de achtergrond geraakt door de secularisering en ontwikkeling van een natuurwetenschappelijk/medisch perspectief op lichaam en geest. Geest/ziel staat tegenwoordig voor ‘psyche’. De hele Bijbel gaat over problemen in het geestelijke leven, zegt Gladys, en het zou juist de corebusiness van kerken moeten zijn om elkaar als broeders en zusters te helpen bij het vinden van oplossingen voor problemen die z’n weerslag hebben op ons geestelijke leven.   

Geloofsbeelden kunnen schaamte- en schuldgevoelens versterken, legt Gladys uit: ‘De boodschap vanuit de kerk is strijden tegen de zonde. Als iemand zich rot voelt, willen we daar niet altijd over doorpraten. We zeggen vaak dat diegene meer moet bidden, of we verenigen ons in gebed. Maar wat moet diegene over zichzelf denken als dat nou niet helpt? Dat z’n zonden onvergeeflijk erg zijn?’ Gladys bemoedigt de toehoorders om taboes te doorbreken door vrijer over worstelingen te praten, en elkaar als ‘geloofsfamilie’ bij te staan: emotioneel, praktisch, en spiritueel.

Bijeenkomsten Maatschappelijke Kerk

Na afloop vertellen veel van de 35 aanwezigen inspiratie opgedaan te hebben om het thema ‘psychische klachten/ taboes’ in de kerk te agenderen. De volgende Maatschappelijke Kerk is op maandag 4 februari 2019. Het thema wordt nog bekendgemaakt op deze website.

Terug

praktijkverhalen

Jaarverslag 2018

Familiezorg bij Kompassie

klantvragen

Wat zijn zorgvrijwilligers?

Zorgvrijwilligers zijn mensen die bij het begin van hun activiteiten nog geen band hadden met de zorgvrager. Ze kiezen dus bewust voor hun bijdrage aan de zorg. Bijvoorbeeld een gepensioneerde sportleraar die bewegingslessen organiseert in een zorginstelling.

agenda

Bijeenkomst ‘In gesprek met ouderen over eten’

Problemen rondom de voeding komen veelvuldig en steeds vaker voor bij thuiswonende ouderen.