PEP-talk: Grenzen aan informele-zorg vol eyeopeners

Alice de Boer

Op maandag 27 maart werd bij PEP Den Haag een PEP-Talk over informele zorg georganiseerd. Een PEP-Talk is een bijeenkomst waarbij enkele prominente sprekers vanuit hun eigen ervaringen en expertise hun visie delen op een bepaald thema. Iedere spreker krijgt 15 minuten de tijd voor de reflectie en gaat dan 15 minuten in gesprek met de zaal. Kortom, verschillende invalshoeken op hetzelfde thema. Het thema van deze bijeenkomst was: Grenzen aan de informele zorg.

De dag stond onder leiding van dagvoorzitter Tim ’S Jongers, Coördinator kenniscentrum van PEP Den Haag. Er waren drie sprekers: Alice de Boer (SCP), Marike Knoef (Universiteit Leiden) en Raymond Hamar de la Brethonière (gemeente Den Haag).

Alice de Boer ging in op de overbelasting, het takenpakket, de afstemming, betaald werk en de bereidheid van mantelzorgers om te helpen. Uit gegevens van het SCP blijkt dat er in Nederland meer dan 4 miljoen mantelzorgers zijn. Daarvan zijn er 400.000 overbelast. Deze zwaar belaste helpers zijn bijvoorbeeld mantelzorgers van kinderen in een terminale situatie, dementie, psychische beperking, intensieve en complexe zorg. Er werd ook ingegaan op het verschil tussen mantelzorgers en beroepskrachten in de zorg. Mantelzorg is ongeorganiseerd, het overkomt je, is grenzeloos en je handelt naar eigen inzicht en met kans op overbelasting. Professionals hebben een afgebakend takenpakket, houden rekening met de Wet op de arbeidsomstandigheden, hebben regels in de cao en de wet BIG. Uiteindelijk is ook ingegaan op werkende mantelzorgers. Zo zijn er meer vrouwelijke mantelzorgers die werken. Ook is er meer verzuim na het starten van mantelzorg en zorgt langdurige hulp voor een grotere werkweek. Er zijn ook positieve kanten van werk en mantelzorgen, namelijk dat het een stukje afleiding is. Uit onderzoek is ook gebleken dat mantelzorgers positief staan tegenover hulp aan familie maar aarzelend tegenover burenhulp. Alice benadrukt dat mantelzorgen een kwestie is van jongleren tussen overbelasting, takenpakket, arbeid, professional en hulpbereidheid.

Marike Knoef geeft aan dat een klein gedeelte van de samenleving, namelijk 20%, te maken heeft met zeer hoge zorgkosten. Zij geeft aan dat er diverse mogelijkheden zijn om de kosten op te vangen. Dat zijn mantelzorg, inkopen van zorg en privaat verzekeren. De bereidheid om mantelzorg te verlenen is aanwezig, namelijk 23%. Het inkopen van zorg gaat niet op voor een groot gedeelte van de samenleving. Als je naar het vermogen kijkt heeft 50% meer dan 103.000 euro en 25% heeft meer dan 275.000 euro aan vermogen. Zo’n 25% heeft minder dan 10.000 euro te bezitten. Echter, hier zit de waarde van het huis bij, waar men dus niet zomaar bij kan. Als dit buiten beschouwing laten, dan blijft er niet zoveel vermogen over. Privaat verzekeren is ook mogelijk, dit gebeurt veel in het buitenland. Wat je wel krijgt is dat de gezonde mensen zich niet gaan verzekeren en de minder gezonde mensen wel, een averechtse selectie. Als we gaan kijken naar wie verantwoordelijk is voor bepaalde taken dan blijkt uit onderzoek van Van Ooijen, De Bresser en Knoef dat de meerderheid vindt dat ontspanningsactiviteiten een gezamenlijke verantwoordelijk is of een verantwoordelijkheid van het individu of de familie en minder van de overheid. Huishoudelijke hulp wordt meer gezien als een verantwoordelijkheid van de overheid of eventueel als gezamenlijke verantwoordelijkheid. Echter, wanneer het op verpleging en verzorging aankomt, dan is de overheid de duidelijke verantwoordelijke. Tenslotte is ook ingegaan op de bereidheid om mantelzorg te verlenen en op het feit dat er strategisch gedrag kan plaatsvinden tussen broers en zussen.

Raymond Hamar de la Brethonière ging in op de campagne van de gemeente Den Haag: ‘Zij vindt het vanzelfsprekend, wij noemen het mantelzorg’. Het uitgangspunt van de gemeente is goede ondersteuning voor mantelzorgers om zo het evenwicht te behouden tussen draagkracht en draaglast om zo overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. Om dit te bewerkstelligen richt de campagne zich op bewustwording, informatie, advies en ondersteuning te bieden. Ook de Wmo toegang wordt besproken, de gemeente is bezig deze verder te verbeteren. Tenslotte geeft de gemeente aan dat ze aan een aantal groepen extra aandacht besteedt, omdat de kans op overbelasting het grootst is. Dat zijn mantelzorgers van ouderen met dementie, jeugdige mantelzorgers, werknemers en migranten.

Er waren meer dan 55 bezoekers en de dag werd afgesloten met een netwerkborrel.
Bent u geïnteresseerd in de presentaties van de sprekers, stuur dan een mail naar wk.chung@pepdenhaag.nl

Terug

praktijkverhalen

Haags Keurmerk voor Vrijwilligersorganisaties

Familiezorg bij Kompassie

klantvragen

Wat zijn zorgvrijwilligers?

Zorgvrijwilligers zijn mensen die bij het begin van hun activiteiten nog geen band hadden met de zorgvrager. Ze kiezen dus bewust voor hun bijdrage aan de zorg. Bijvoorbeeld een gepensioneerde sportleraar die bewegingslessen organiseert in een zorginstelling.

Wat is Goed Geregeld?

“Goed Geregeld” is een landelijke kwaliteitsonderscheiding van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV). Deze certificering geeft aan dat uw vrijwilligersbeleid op orde is. Om voor de onderscheiding in aanmerking te komen, toont u aan dat uw organisatie voldoet aan de kwaliteitscriteria van de vereniging NOV.

agenda

Leiderschap en diversiteit in jouw organisatie

Leergang Managen & Besturen. Ontdek jouw persoonlijke leiderschapsstijl.